ЖАҢА ӘДІС ТИІМДІ НӘТИЖЕ БЕРМЕК

Жаз мезгілі – Түркістан өңірінің тұрғындары үшін әдеттегі сынақ кезеңі. Ауа температурасы шілденің аптабында +40°C-қа дейін көтерілетін бұл өңірде күннің қызуынан көшелер мен жол жамылғыларының өзі ысып, тұрғындардың өмір сүруіне және қаланың инфрақұрылымына елеулі кері әсерін тигізеді. Осындай жағдайда Түркістан қаласының коммуналдық қызметтері ауа-райының экстремалды құбылыстарына қарсы озық әдістерді қолдана бастады. Солардың бірі – жол жамылғыларын аэрация әдісімен суару.

Аэрация – бұл жол жабындарын арнайы су бүріккіш техникамен суару арқылы беткі қабатты салқындату процесі. Бұл әдіс әсіресе температура +30°C-тан асып, асфальт қабаты қатты қызып кеткен жағдайда тиімді. Қарапайым тілмен айтқанда, бұл – қаладағы жол инфрақұрылымының «тыныс алуына» мүмкіндік беретін әдіс. Қызған асфальт бетіне шашыраған су бір жағынан жолды салқындатса, екінші жағынан – шаң-тозаңның көтерілуін азайтып, экологиялық ахуалды да жақсартады. Қатты қызып кеткен асфальттың беткі қабаты біртіндеп жарыла бастайды. Уақыт өте келе бұл жарықтар үлкен шұңқырларға, асфальттың шашылуына әкеледі. Нәтижесінде жол мерзімінен бұрын тозып, жиі жөндеу жұмыстарын қажет етеді. Аэрациялық суару бұл процесті баяулатып, жолдың қызмет ету мерзімін ұзартады. Су бүрку арқылы тек жол емес, сонымен қатар қала ішіндегі ауа температурасы да белгілі бір деңгейде төмендейді. Бұл қала тұрғындарының өзін жайлы сезінуіне әсер етіп, күн сәулесінің қайта шағылысуын азайтады.

Жол жиегіндегі жасыл желектер мен гүлдер – Түркістанның эстетикалық келбетінің бір бөлігі. Ауа температурасы көтерілгенде бұл өсімдіктер күйіп кетуі мүмкін. Аэрация кезінде шашыраған су осы жасыл белдеулерге де жетіп, олардың табиғи ылғал деңгейін сақтайды. Қала әкімдігінің мәліметінше, суару жұмыстары арнайы техника мен бүріккіш құрылғылардың көмегімен күнделікті таңертең және кешкі уақытта жүргізіледі. Бұл уақыт таңдалынып алынған: күннің ең ыстық мезгіліне дейін және кейінгі кезеңде суару арқылы тиімділік барынша артады. Бұдан бөлек, суды үнемдеп қолдану да басты назарда – суару тек нақты қажетті учаскелерде ғана іске асырылады. Түркістан қаласының географиялық орналасуын ескерсек, бұл өңірде ұзақ, ыстық жаз айлары қалыпты құбылыс. Сондықтан қала билігінің мұндай тәжірибеге бет бұруы – климаттық жағдайларға бейімделген дұрыс әрі уақтылы қадам. Бұл шара қала инфрақұрылымының тозуын бәсеңдетіп қана қоймай, экологиялық тепе-теңдікті сақтауға да үлес қосады.

Түркістан қаласында енгізілген аэрациялық суару әдісі – тек техникалық шешім ғана емес, сонымен қатар табиғатты сақтау мен тұрғындар жайлылығы арасындағы теңгерімді табуға бағытталған бастама. Қалалардағы урбанизация үдерісімен қатар, климаттың өзгеруін ескеретін мұндай жүйелер болашақта еліміздің басқа да өңірлерінде қолдануға лайықты тәжірибе болмақ.