ОРДАБАСЫЛЫҚ ӨНЕР ҰЖЫМЫ ҮЗДІК АТАНДЫ

Түркістан облыстық Мәдениет басқармасы, Түркістан халық шығармашылығы орталығы және Отырар ауданы әкімдігінің ұйымдастыруымен Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері, танымал сатирик Көпен Әмірбектің 75 жылдығына арналған «Театр – өмір айнасы» атты облыстық халықтық және үлгілі театрлар байқауы өтті. Бұл шара тек әйгілі қаламгердің мерейтойына арналумен шектелмей, өңірдегі театр өнерінің даму деңгейін айқындаған, халықтық театрлардың кәсіби мүмкіндіктерін саралаған ауқымды мәдени оқиғаға айналды.

27–28 қараша күндері өткен байқауға Түркістан облысының барлық аудан-қалаларынан 15 театр қатысып, сахна төрінде қазақ сатирасының қырларын ашатын, ойландыратын әрі күлдіретін қойылымдарын ұсынды. Қатысушылардың басым бөлігі Көпен Әмірбек шығармашылығындағы өткір юмор мен қоғамның ащы шындығын бейнелейтін сатиралық ойларды өз қойылымдарына тірек етті. Бұл — сатириктің шығармаларының әлі күнге өзектілігін жоймағанын, оның қаламгерлік мұрасының жаңа сахналық интерпретациялар арқылы қайта өмірге келіп жатқанын көрсетеді. Қазылар алқасының бағалау критерийлері де жоғары болды. Театрлардан сахналық мәдениет, актерлік ойынның табиғилығы, режиссерлік табыс, тұтас қойылымның көркемдік құрылымы талап етілді. Бұл талаптар, бір жағынан, халық театрларының кәсіби деңгейін көтеруге серпін берсе, екінші жағынан, облыстық театр кеңістігінде сапалы бәсекенің бар екенін көрсетті. Қазылар тарапынан әр қойылымдағы актерлік ансамбльдің үйлесімі, сахналық қозғалыстардың нақтылығы, көркемдік шешімдердің өзектілігі туралы айтылған оң пікірлер өңір театрларының шығармашылық тұрғыда өсіп келе жатқанын айғақтайды. Байқау қорытындысы бойынша Отырар ауданында өткізілген шарада Ордабасы аудандық Мәдениет үйінің жанынан құрылған «Темірлан» халық театры І орынға ие болды. Бұл театр ұжымы соңғы жылдары тұрақты түрде көрерменнің ықыласына бөленіп, кәсіби деңгейін шыңдаумен көзге түсіп келеді. Олардың ұсынған қойылымы сатиралық жанрдың табиғатын нақты аша білген, актерлік ансамбльдің үйлесімді ойыны және режиссерлік тұтастығымен ерекшеленді. Тақырыптың мазмұнын терең ашуы, сахналық динамикасы мен шынайылығы қазылар тарапынан жоғары бағалануына мүмкіндік берді.

Сонымен бірге «Жас толқын» балалар мен жасөспірімдер үлгілі театрының «Жас жұлдыздар» номинациясын жеңіп алуы – жас буынның театр өнеріне деген қызығушылығының артып келе жатқанын білдіретін маңызды көрсеткіш. Бұл театрдың шығармашылық ізденісі, балалар мен жасөспірімдерге тән табиғилықты сақтай отырып, сахналық қимыл-қозғалыстарды кәсіби тұрғыда меңгеруі – өңірдегі жас театршылардың әлеуетін ашып отыр. Театр өнерінің болашағы жастарда екені белгілі. Сондықтан мұндай марапаттар – олардың мотивациясын арттырып, жаңа шығармашылық белестерге жетелейді. Жалпы бұл байқаудың мәдени маңызы зор. Біріншіден, өңірдегі халықтық және үлгілі театрлардың кәсіби дайындығын арттыруға мүмкіндік берді. Екіншіден, театр ұжымдары арасында тәжірибе алмасу алаңы қалыптасып, режиссерлер мен актерлердің жаңа бағыттарды игеруіне жол ашты. Үшіншіден, Көпен Әмірбек мұрасының жаңа қырларын ашуға мүмкіндік беріп, сатирикалық жанрдың аймақтық театрлардағы дамуына серпін берді. Ал қол жеткізген жеңіс Отырар ауданы өнерпаздарының қажырлы еңбегінің, кәсіби деңгейін арттырудағы тұрақты ізденісінің нәтижесі екені даусыз. Әсіресе ауылдық жерлердегі халық театрларының осындай ауқымды байқауда жоғары нәтиже көрсетуі – өңірлік мәдениеттің дамуының маңызды индикаторы. Бұл — ауыл театрларының тек әуесқой деңгейде емес, нақты кәсіби талаптарға жауап беретінін айқын көрсетеді.

Қорытындылай келе, «Театр — өмір айнасы» облыстық байқауы Түркістан өңіріндегі театр өнерінің жаңа серпін алғанын дәлелдеді. Көпен Әмірбек шығармашылығына деген құрмет, сахналық мәдениетті дамытуға бағытталған жүйелі жұмыс және жас буынның өнерге деген қызығушылығы — өңірдегі театр кеңістігінің болашағы жарқын екенін көрсетеді. Осындай іс-шаралар театр мәдениетін нығайтып қана қоймай, ұлттық өнердің дамуына жаңа серпін береді.